۷) چهارشنبه، ۲۵ دی ۱۳۹۱
بیانیۀ «جامعۀ باستانشناسی ایران» دربارۀ پیامدهای ناگوار تغییرات زودهنگام در مدیریت پژوهشکدۀ باستانشناسی کشور
در چند سال گذشته مدیریت پژوهش¬ های باستان شناختی در کشور که از سوی پژوهشکدۀ باستان شناسی صورت میگیرد دچار تغییرات پی¬ در¬ پی شده است. در گذشته دورۀ مدیریت در پژوهشکده حداکثر به دو سال و اخیراً به کوتاه ترین زمان یعنی به چهارماه رسیده است. تغییر مدیران در بخش¬ ها و نهادهای سیاسی دولت امری معمول و قابل توجیه است. اما تغییرات پی¬ در¬ پی مدیران نهادهای علمی همچون پژوهشکدۀ باستان شناسی که ماهیت تخصصی دارند با چه توجیهی انجام می¬شود؟
در بسیاری از کشورهای جهان تغییر مدیریت در نهادهای علمی و تخصصی اغلب کندتر و دیرتر صورت می-گیرد و اساساً تغییر در مدیریت چنین نهادهایی از درون و از طریق برگزاری انتخابات یا سازوکار درونی انجام می¬شود. در سازمان میراث فرهنگی اما چنین نیست و انتخاب یا تغییر مدیران نهادهای تخصصی این سازمان با تصمیم مسئولان ارشد صورت می ¬پذیرد. در این میان، شگفت ¬آور است که طی سال¬های اخیر تعویض مدیران این پژوهشکده روند بسیار شتابانی داشته است و مدیران این نهاد تخصصی حتی فرصت زمینه ¬سازی برای یک برنامه¬ ریزی کوتاه را هم پیدا نمی¬ کنند. این در حالی است که برای به ثمر رسیدن پژوهش¬ های بنیادی همچون پژوهش¬ های باستان شناختی، برنامه ¬ریزی بلندمدت و شرایط پایدار مدیریتی از جمله ضروریات به شمار می¬ رود. در چنین شرایطی، این پرسش مطرح می¬ شود که اساساً علت تعویض مدیران آن چیست و مسئولان ارشد سازمان از این تغییرات زودهنگام چه اهدافی و مقاصدی را دنبال می¬کنند؟
پیامد مستقیم و زیانبار این تغییرات زودهنگام، وقفه در انجام فعالیت¬ های پژوهشی و میدانی در سطح کشور بوده است که به نوبۀ خود بر حفاظت از آثار فرهنگی-تاریخی تاثیر منفی گذارده است. سرمایه¬ ها و دارایی¬ های فرهنگی و معنوی یک کشور نه صرفاً متعلق به یک نسل است و نه حتی تماماً متعلق به ساکنان آن کشور، بلکه هم متعلق به نسل¬ های آینده است و هم میراث مشترک بشری و جهانی محسوب می¬شود. ما در حفظ آنها برای نسل¬ های آیندۀ این مملکت نیز مسئولیت خطیری به دوش می¬کشیم.
افزون بر این، به خاطر ارتباط و وابستگی برنامه¬ ریزی¬ های ملی و استانی، تغییر در مدیریت پژوهشکده موجب اختلال و وقفه در برنامه¬ ریزی ها هم در سطح ملی و در سطح استان¬ ها می¬ شود. به راحتی می¬ توان اذعان داشت که چنین شرایط ناپایداری در مدیریت یک نهاد تخصصی، نه فقط توان اجرایی را از مدیر و همکاران وی می-ستاند بلکه فرصت برنامه¬ ریزی را نیز از ایشان می¬گیرد. از اینرو، ضروری است که مسئولان ارشد سازمان میراث فرهنگی در تغییر مدیران دقت لازم و کافی داشته باشند و نیز به پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت تغییرات زودهنگام و شرایط ناپایدار در نهادهای زیرنظر خود بیاندیشند. خاطر نشان می¬سازد که فرصت و امکان کافی ندادن به برنامه¬ ریزی ها و فعالیت مدیران نهادی چون پژوهشکدۀ باستان شناسی و ناپایداری دائمی در مدیریت پژوهش¬ های باستان¬ شناختی، در نهایت مسئولیت ناکارآمدی، رکود، رخوت و عدم پیشرفت در برنامه ¬های این نهادها را متوجه مدیران ارشد می¬کند.
«جامعۀ باستان¬ شناسی ایران» بر این باور است که مسئولیت ناپایداری، رکود، رخوت و پیامدهای آن در پژوهش های باستان شناختی مسئولیت بسیار سنگینی است. بی آنکه نقش مستقیم روسای پژوهشکدۀ باستان شناسی نادیده گرفته شود، «جامعۀ باستان¬ شناسی ایران» بر این باور است که مسئولان ارشد سازمان میراث فرهنگی با تغییرات پی در پی و زودهنگام در مدیریت پژوهشکدۀ باستان شناسی این مسئولیت را خواه ناخواه به دوش می-کشند یا در ایجاد چنین شرایطی نقش اساسی ایفا می¬کنند. از اینرو ، «جامعۀ باستان¬ شناسی ایران» امیدوار است و از مسئولان ارشد سازمان میراث فرهنگی می¬ خواهد که با اندیشیدن تمهیداتی، زمینه¬ های لازم را برای بوجود آمدن شرایط پایدار در پژوهشکدۀ باستانشناسی بوجود آورند
«جامعۀ باستان¬ شناسی ایران»
