بر همگان روشن است که اسب اهلی در تحولات تاریخ بشری نقش بسیار مهمی بازی کرده و برای چندین هزاره مهمترین وسیلهی حمل و نقل بشر بوده و هیچ جنگی را در تاریخ بشر (بجز تاریخ مدرن) نمیتوان تصور کرد که در آن اسب حضور نداشته است. اما از چه زمانی زندگی بشر با اسب چنین در هم آمیخت؟ برای مدتی طولانی هم شواهد باستانشناختی و هم ژنتیکی پیشنهاد میداد که احتمالن اسب نخستینبار در آسیای مرکزی اهلی شده است. بقایا و شواهد باستانشناختی که از فرهنگ بوتای (Botai) در قزاقستان کشف شده بود، نشان از قدیمیترین شواهد شیردوشی و سوارکاری اسب، حدود ۵۰۰۰ سال پیش در این منطقه از جهان داشت.
اما مقالهای که به تازگی در نشریهی Science منتشر شده ابهامات و تردیدها دربارهی خاستگاه اسب اهلی را قوت بخشیده است. آزمایشهای جدید ژنتیکی نشان میدهد که اسبهای اهلی که امروزه در جهان زندگی میکنند از نوادگان اسبهای فرهنگ بوتای در قزاقستان نیستند. به عبارتی، خاستگاه و نیای اسبهای اهلی موجود در جهان همچنان در پردهی ابهام باقی میماند.
نتایج پژوهشهای اخیر در نشریهی Science منتشر شده که میتوانید از لینک زیر ببینید و بخوانید.
http://science.sciencemag.org/content/early/2018/02/21/science.aao3297
© Society for Iranian Archaeology
جامعه باستانشناسی ایران
