بیش از یک سده پس از داروین، مشاهدات و مطالعات دو دیرین‌شناس به نام‌های نیلز الدرج (Niles Eldredge) و استیفن جی. گولد (Stephen Jay Gould) روی فسیل‌های باقی مانده از برخی گونه‌های بی‌مهرگان موجب شد که نظریه جدیدی درباره سرعت تطور مطرح کنند. تا آن زمان همگان بر این باور بودند که تطور «تدریجی» (gradual) اتفاق می‌افتد. مجموعه نمونه‌های فسیل بی‌مهرگان که اینان مطالعه کردند حکایت از این می‌کرد که روند تطور الزاما و همیشه تدریجی نبوده است. این دانشمندان بر اساس مطالعات خود نظریه جدیدی به نام «تطور ناگهانی» یا «نقطه‌ای» (punctuated) را صورتبندی کردند که می‌گفت تطور ممکن است ناگهانی نیز باشد (۱۹۷۲)، بویژه زمانی که از دل انشقاق، گونه‌های جدیدی بوجود می‌آیند. هر چند همه پژوهشگران و دانشمندان روی سرعت تطور توافق ندارند، ولی فسیل‌های بی‌مهرگان که موجب شکل‌گیری نظریه تطور ناگهانی شده بود، در اکثر کتاب‌های درسی و مرجع به مدت طولانی به عنوان بهترین مثال برای تطور ناگهانی مورد استفاده قرار گرفته است.
به تازگی طی پژوهش‌هایی، سه پژوهشگر از دانشگاه اسلو (نروژ) متوجه وجود چند ایراد روش‌شناختی و محاسباتی در مطالعات الدرج و گولد شده‌اند. سپس داده‌های اصلی که الدرج و گولد براساس آن نظریه خود را صورتبندی کرده بودند را نیز دوباره ارزیابی و بررسی کرده‌اند. این سه پژوهشگر نروژی متوجه شده‌اند که وقتی اشتباهات روش‌شناختی را در محاسبات مورد توجه قرار می‌دهند، دیگر هیچگونه شواهدی از تطور ناگهانی دیده نمی‌شود .
نتایج این پژوهش در نشریه American Naturalist منتشر شده است که از لینک زیر می‌توانید ببینید و بیشتر بخوانید. دسترسی به مقاله برای همگان رایگان و آزاد است.
کریم علیزاده Department of Anthropology, Grand Valley State University
https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/707664
با سپاس از ایشان؛ جامعه باستان‌شناسی ایران Society for Iranian Archaeology ©
