کاوشهایی که در چند دهه گذشته در جنوب لوانت (جنوب اسرائیل امروزی) در چندین محوطه باستانی انجام شده است و میشود، تغییرات عمده فرهنگی در اوایل عصر آهن نشان میدهد. به گمان بسیاری از باستانشناسان، این تغییرات همزمان است با ورود و کوچ اقوامی از طریق دریای مدیترانه که در عهد عتیق و در کتیبههای مصر باستان از آنها به نام “پِلِسط” یا “فیلیسطین” (فلسطینیان) یاد شده است. فلسطینیان اولیه از نظر فرهنگی با اقوام بومیِ جنوب لوانت فرق داشتند و این تفاوتها را میتوان به خوبی در آثار به دست آمده از کاوشهای باستانشناختی تشخیص داد، بطور مثال فلسطینیان اولیه گوشت خوک مصرف میکردند ولی مصرف گوشت خوک در میان ساکنان بومی همچون تابو بوده است. سفالها و بقایای معماریشان نیز شباهتهای بسیاری را به ویژگیهای فرهنگی جزیره کرت و سرزمین یونان نشان میدهد. در عهد عتیق نیز اشارههای بسیاری به فلسطینیان اولیه شده از جمله اینکه میگوید این مردمانی که “ختنه” نمیکنند از “سرزمین کفتور” (جزیره امروزی کرت در دریای مدیترانه) آمدند.
بطورکلی در میان باستانشناسان این توافق وجود دارد که فلسطینیان با اقوام بومی در جنوب لوانت فرق داشتند، حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح از سرزمین یونان و جزایر دریای اژه وارد جنوب اسرائیل و نوار غزه شدند، گوشت خوک مصرف میکردند و برای نوشتن نیز از خط یونانی استفاده میکردند. کاوشهایی که در یکی از شهرهای فلسطینی به نام اشکلون (Ashkelon) در چند دهه گذشته انجام شده از جمله مواردی است که اطلاعات بسیار گرانی درباره فلسطینیان اولیه در اختیار باستانشناسان قرار داده است اما از سال ۲۰۱۶ که باستانشناسان روی گورستان این شهر متمرکز شدهاند پیشرفتهای چشمگیر و جدیدی حاصل شده است. از آن جمله، نمونههای ژنتیکی که از بقایای اجساد ۱۰ نفر استخراج شده هم تایید میکند که این مردمان از جنوب اروپا، از جاهایی همچون جزیره کرت، سرزمین یونان، ساردنیا در جنوب ایتالیا و حتی شبه جزیره ایبریا (اسپانیا و پرتقال) به جنوب لوانت آمدهاند. جالب آنکه، آزمایشهای ژنتیکی نشان میدهد تفاوتهای ژنتیکی میان فلسطینیان و اقوام بومی به تدریج کمرنگ شده و این اقوام پس از چند سده کاملا با هم آمیخته میشوند که حکایت از ازدواجها و آمیزشهای برونقومی دارد.
نتایج این تحقیقات در نشریها Science Advances منتشر شده که از لینک زیر میتوانید بخوانید.
https://advances.sciencemag.org/content/5/7/eaax0061
جامعه باستانشناسی ایران Society for Iranian Archaeology ©