ساموئل مورتون (Samuel Morton) دانشمند امریکایی که در نیمه اول قرن نوزدهم و در فیلادلفیا زندگی میکرد، برای مطالعه مجموعهای از جمجمههای انسانی جمعآوری میکرد. جمجمههایی که از جبهههای نبرد پیدا میشد و یا مواردی که از گورستانها ربوده میشد به نوعی سر از مجموعه خصوصی وی درمیاورد. مورتون به این باور رسیده بود که انسانها را میتوان به ۵ نژاد مختلف تقسیمبندی کرد. هر کدام از این ۵ نژاد ویژگیهایی را به نمایش میگذارند که جایگاه الوهی آنها در سلسله مراتب خلقت را نشان میدهد. براساس جمجمهسنجی که مورتون انجام داد، نژاد سفید یا همان قفقازی بالاترین هوش را در میان دیگر نژادها نشان میداد، سپس نژاد آسیایشرقی یا همان مغولیها، بعد جنوبآسیاییها، بومیان قاره امریکا و در پایینترین رده، نژاد سیاه یا اتیوپیایی قرار میگرفت. این ایدههای مورتون از سوی کسانی که طرفدار بردهداری در امریکا بودند گرفته شد و انتشار عمومی پیدا کرد. امروزه مورتون را به عنوان پدر نژادپرستی علمی میشناسند.
پس از یک قرن و نیم از زمان مورتون، ما انسانها هنوز به درجاتی مایههای نژادپرستی را در خود حفظ کردهایم. کافی است به تقسیمبندیهایی که انجام میدهیم بیشتر دقت کنیم. امروزه پژوهشگران بر این باورند که تقسیمبندی نژادی از اساس بد فهمیده شده است. وقتی در سال ۲۰۰۰ که اولین نتایج مطالعه ژنوم انسان بیرون آمد، نتایج را در یک جشنی در کاخ سفید اعلام کردند. کریگ ونتر (Craig Venter) یکی از پیشگامان توالیشناسی دی.ان.ای (DNA sequencing)، اعلام کرد که مفهوم نژاد هیچ پایه ژنتیکی یا علمی ندارد.
در چند دهه گذشته، پیشرفتهایی که در مطالعات ژنتیکی بوجود آمده، پرده از دو واقعیت عمیق درباره انسانها برداشته است: واقعیت اول اینکه، همه انسانها با هم نسبت نزدیک دارند، دومین واقعیت این است که همه انسانهای زنده روی زمین منشاء افریقایی دارند.
هر چند که مفهوم نژاد یک مفهوم برساخته انسانی است و پایه علمی ندارد، اما بدین معنا نیست که انسانها گونهگونی و تنوع ندارند. حال که چنین است، شاید جای داشته باشد که تقسیمبندی نژادی جدیدی انجام دهیم که کارکرد بهتر و مفیدتری داشته باشد.”
این مطلب چکیده و ترجمهای است از یک مقاله بلند و با جزئیات، اما به زبان ساده که در وبسایت نشریه National Geographic منتشر شده که از لینک زیر میتوانید ببینید و بخوانید.
https://www.nationalgeographic.com/magazine/2018/04/race-genetics-science-africa/
جامعه باستانشناسی ایران Society for Iranian Archaeology ©
